Obowiązki i odpowiedzialność leasingobiorcy w związku z wyborem przedmiotu leasingu

Umowa leasingu została uregulowana w polskim prawie dopiero w 2000 roku, więc jest instytucją stosunkowo nową. W praktyce, jako forma finansowania działalności gospodarczej, cieszy się jednak bardzo dużym zainteresowaniem wśród polskich przedsiębiorców. Umowa leasingu jest co prawda relacją prawną dwustronną (finansujący – korzystający), ale nieodłączną częścią całej transakcji jest umowa sprzedaży - pisze Katarzyna Baryś, starszy radca prawny EFL.

Zawiera ją co do zasady tylko finansujący ze sprzedawcą, choć zdarzają się sytuacje, że stroną jest także leasingobiorca, jako faktyczny użytkownik sprzedawanej rzeczy. Nabycie rzeczy będącej przedmiotem leasingu jest podstawowym obowiązkiem finansującego na gruncie umowy leasingu (art. 7091 Kodeksu cywilnego). Jednakże choć to finansujący jest kupującym, to leasingobiorca wybiera przedmiot leasingu i osobę sprzedawcy, zatem jego udział w tej transakcji jest doniosły.

Wynika to przede wszystkim z treści art. 7094 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że po pierwsze – leasingodawca powinien wydać leasingobiorcy przedmiot leasingu w takim stanie, w jakim znajdował się on w chwili wydania finansującemu przez zbywcę, po drugie zaś – że finansujący nie odpowiada wobec korzystającego za przydatność rzeczy do umówionego użytku. Przepis ten podkreśla finansowy charakter umowy leasingu. Finansujący jedynie finansuje zakup rzeczy potrzebnej korzystającemu. To z kolei implikuje bardzo określone skutki. Przede wszystkim leasingobiorca powinien bardzo dokładnie określić, jakie cechy powinna posiadać nabywana rzecz. To on jest odpowiedzialny za takie uściślenie opisu przedmiotu leasingu, aby nie było następnie wątpliwości, czy sprzedawca dostarczył to, czego korzystający oczekiwał. To będzie nie tylko określenie marki i modelu rzeczy (samochodu lub maszyny), ale także innych ważnych dla korzystającego parametrów. Im bardziej szczegółowy opis, tym większe prawdopodobieństwo, że korzystający otrzyma to, co faktycznie jest mu potrzebne. Oczywiście nie zawsze jest możliwe określenie wszystkich szczegółów. Zdarza się bowiem czasami, że sprzedawca wyraźnie zastrzega, iż zamówiona rzecz może mieć pewne odstępstwa od uzgodnień albo dopuszczalne odchylenia od ustalonych norm. Określenie takich obszarów również zwiększa szanse na pozytywne zakończenie transakcji, ponieważ klient jest świadom, w jakim zakresie przedmiot leasingu może odbiegać od ustaleń.

Uzgodnienia mogą być zawarte w umowie dwustronnej między finansującym a sprzedawcą, ale także w umowie trójstronnej, która jest dość częstą praktyką wśród firm leasingowych, jeśli zakup dotyczy specjalistycznego przedmiotu leasingu, zwłaszcza produkowanego na indywidualne potrzeby leasingobiorcy. Korzystający może jednak poczynić ustalenia ze sprzedawcą również odrębnie – pisemnie, mailowo oraz ustnie. Wszystkie te formy są dopuszczalne prawnie, jednakże nie jest rekomendowane dokonywanie wyłącznie ustnych ustaleń, ponieważ nie pozostawia to wystarczających dowodów w razie późniejszych sporów co do tego, jakie były ustalenia między korzystającym a sprzedawcą.

Rola finansującego w procesie zakupu przedmiotu leasingu sprowadza się więc wyłącznie do jego sfinansowania. Leasingodawca wydaje korzystającemu wyłącznie to, co sam otrzymał od sprzedawcy i nie ponosi on w tym zakresie co do zasady żadnej odpowiedzialności względem korzystającego. Leasingobiorca powinien mieć więc pełną świadomość jak ważne jest, by precyzyjnie i szczegółowo opisać przedmiot leasingu. W końcu to on będzie go używał i płacił z tego tytułu raty leasingowe.