ZPL wystąpił do MSZ w sprawie praktyk egzekucji mandatów drogowych w Czechach

Związek Polskiego Leasingu zwraca uwagę na systemowe problemy w egzekucji mandatów drogowych przez czeskie organy, które dotykają polskich kierowców oraz firmy leasingowe i wynajmu pojazdów

Związek Polskiego Leasingu (ZPL) wspólnie z Polskim Związkiem Wynajmu i Leasingu Pojazdów skierował do Ministerstwa Spraw Zagranicznych (MSZ) wystąpienie dotyczące praktyk czeskich organów w zakresie egzekucji mandatów drogowych. ZPL apeluje o podjęcie działań dyplomatycznych wobec Republiki Czeskiej oraz o ocenę zgodności stosowanych rozwiązań z prawem Unii Europejskiej.

Problem systemowy dotykający kierowców i branżę leasingową

ZPL wskazuje, że obowiązujące w Czechach przepisy umożliwiają egzekwowanie zaległych mandatów bezpośrednio podczas kontroli drogowej. W praktyce oznacza to, że kary za wykroczenia zarejestrowane przez fotoradary – przypisane formalnie właścicielowi pojazdu – mogą być egzekwowane od kierowcy korzystającego z pojazdu leasingowanego lub wynajmowanego, nawet jeśli nie był on sprawcą naruszenia i nie miał wiedzy o istnieniu zaległości.

W przypadku odmowy natychmiastowej zapłaty czeskie służby mogą zastosować środki uniemożliwiające dalszą jazdę, takie jak zatrzymanie tablic rejestracyjnych, blokada kół lub odholowanie pojazdu. ZPL podkreśla, że problem ma charakter systemowy i wynika m.in. z niedoskonałości transgranicznej wymiany informacji oraz etapów wcześniejszego postępowania administracyjnego.

Wątpliwości co do zgodności z prawem UE

W wystąpieniu do MSZ ZPL zwrócił uwagę, że stosowane praktyki mogą naruszać podstawowe zasady prawa unijnego, w tym domniemanie niewinności, zasadę proporcjonalności oraz swobodę świadczenia usług. Związek wskazał również na ryzyko stosowania mechanizmu odpowiedzialności zbiorowej wobec użytkowników pojazdów oraz firm leasingowych, które nie są sprawcami wykroczeń drogowych.

ZPL podkreśla, że obecne rozwiązania pozostają w sprzeczności z kierunkiem zmian legislacyjnych w Unii Europejskiej, w szczególności z nowelizacją Dyrektywy 2015/413, która wzmacnia zasadę przypisywania odpowiedzialności rzeczywistemu użytkownikowi pojazdu.

Działania ZPL na poziomie krajowym i europejskim

ZPL skierował wcześniej także oficjalne pisma do czeskiego odpowiednika – Česká leasingová a finanční asociace (ČLFA) – oraz do organizacji Leaseurope, zwracając uwagę na systemowy charakter problemu oraz jego skutki dla firm leasingowych i ich klientów.

W wystąpieniach podkreślono ryzyko stosowania mechanizmu „odpowiedzialności zbiorowej” wobec użytkowników pojazdów oraz potrzebę wypracowania procedur umożliwiających szybszą i bardziej przejrzystą wymianę informacji dotyczących mandatów drogowych. ZPL postuluje również podjęcie działań na poziomie europejskim w celu ujednolicenia zasad egzekucji kar za wykroczenia drogowe, tak aby nie prowadziły one do przerzucania odpowiedzialności na podmioty trzecie.