Odpowiedź ZPL na pismo RPO do UOKiK w sprawie mandatów egzekwowanych w Czechach

Związek Polskiego Leasingu przedstawił stanowisko w związku z wystąpieniem na początku lutego Rzecznika Praw Obywatelskich do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dotyczącym praktyk czeskich organów w zakresie egzekucji mandatów drogowych wobec pojazdów leasingowanych i wynajmowanych.

W piśmie skierowanym do UOKiK Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił uwagę na problem zatrzymywania w Czechach tablic rejestracyjnych lub dokumentów pojazdów leasingowanych w sytuacji, gdy na właścicielu pojazdu – firmie leasingowej – ciążą nieuregulowane mandaty.

Co zarzuca RPO?

W piśmie do UOKiK Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, że w praktyce leasingobiorca, w tym konsument, ponosi ryzyko utraty możliwości korzystania z pojazdu mimo że nie jest sprawcą wykroczenia. Zdaniem Rzecznika brak sprawnej obsługi należności mandatowych przez leasingodawców może prowadzić do sytuacji, w której klient otrzymuje pojazd obciążony „wadą prawną”, uniemożliwiającą swobodne korzystanie z niego zgodnie z umową.

RPO podniósł również wątek ochrony zbiorowych interesów konsumentów, wskazując, że trwałe zaniechanie działań po stronie przedsiębiorców oraz przerzucanie negatywnych skutków na klientów może rodzić ryzyko naruszenia przepisów o praktykach naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W ocenie Rzecznika minimalnym standardem powinno być odpowiednie informowanie klientów o ryzyku oraz podejmowanie działań zapobiegających powstawaniu zaległości.

RPO zwrócił się do UOKiK o rozważenie zasadności zbadania sprawy pod kątem ewentualnych zaniechań po stronie firm leasingowych.

Odpowiedź Związku Polskiego Leasingu

W odpowiedzi skierowanej do Rzecznika ZPL wraz z PZWLP wskazał, że problem nie wynika z konstrukcji umowy leasingu ani z modelu odpowiedzialności przyjętego w polskim prawie, lecz z praktyki egzekucyjnej stosowanej przez organy Republiki Czeskiej.

W odpowiedzi skierowanej do Rzecznika Związek Polskiego Leasingu podkreślił, że:

• mandat drogowy jest sankcją publicznoprawną przypisaną do konkretnego sprawcy wykroczenia, a nie ciężarem związanym z własnością pojazdu,
• nie stanowi on „wady prawnej” rzeczy w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego,
• problem nie wynika z konstrukcji umowy leasingu, lecz z praktyki egzekucyjnej stosowanej przez organy Republiki Czeskiej,
• przenoszenie skutków zaległości mandatowych na użytkownika pojazdu prowadzi do sytuacji zbliżonej do odpowiedzialności zbiorowej.

Związek zaznaczył jednocześnie, że firmy leasingowe i wynajmu podejmują działania mające na celu ograniczanie ryzyk dla użytkowników pojazdów, w tym monitorowanie informacji o nałożonych karach oraz komunikację z klientami w zakresie obowiązujących regulacji.

Jak działają firmy

Prawo w Czechach

Apel ZPL do MSZ

Niezależnie od odpowiedzi skierowanej do RPO, ZPL wraz z PZWLP  wystąpił do Ministerstwa Spraw Zagranicznych o podjęcie interwencji dyplomatycznej oraz analizę zgodności czeskiej praktyki z prawem Unii Europejskiej. W ocenie Związku sprawa ma charakter systemowy i wymaga rozwiązań wypracowanych na poziomie międzyrządowym oraz w ramach rynku wewnętrznego UE.

O co apeluje ZPL